(tekst uit www.defensie.nl)

Op 17 mei 1817 komt de Molukse bevolking in opstand tegen de terugkeer van het Nederlandse gezag. Thomas Matulesia (in IndonesiΓ« bekend als vrijheidsheld Pattimura) voerde de Molukkers aan.

Een Nederlandse troepenmacht, onder majoor Beetjes, moet de opstand bedwingen. Op het eiland Saparoea aangekomen wordt de troepenmacht in de pan gehakt door de Molukkers. In november slaagt een nieuwe troepenmacht, onder schout-bij-nacht A.A. Buyskes, er in de opstand neer te slaan. Beide kanten voeren de strijd met grote hardheid.

Molukse tegenstand

De Molukkers profiteren behendig van het terrein en tonen zich meesters in de verrassingsaanval. Zij blijken bovendien te beschikken over voor die tijd moderne handvuurwapens. Amerikaanse, Britse en Chinese handelaren en schippers voerden deze wapens in.

Strategie van Nederlandse troepen

De Nederlandse troepen treffen de bevolking hard door de dorpen, boomgaarden en gewassen systematisch te vernielen. Economische oorlogvoering zal in de rest van de eeuw een vast kenmerk blijven van de Nederlandse koloniale strijdmethode.

Overwinning Nederlandse troepen

Het ophangen van Matulesia bezegelt de overwinning van de Nederlandse troepen. Hoffelijk tot het laatst, spreekt Matulesia, staande onder de galg, de legendarische woorden: ‘selamat tinggal, tuan-tuan’ (‘Ik wens u een prettig achterblijven, heren’).